In het najaar verschijnt De Trumpfluisteraars, een nieuw boek van filosofieprofessor Guido Vanheeswijck over figuren als Peter Thiel, J.D. Vance. In dat boek ontrafelt hij de wijze waarop er een nieuwe rechtse religiositeit ontstond die zich baseert op de filosofie van René Girard. Of misschien moeten we eerder zeggen: op een verdraaiing van Girard’s filosofie. Een groep godsdienstleerkrachten vroegen Jonas of hij professor Vanheeswijck hierover kon interviewen tijdens een live podcast opname. Dat deed hij graag en het resultaat daarvan kan je nu beluisteren.

Ook al focust Groetjes uit Shambhala vooral op hedendaagse spiritualiteit en esoterie, toch is ook deze wat meer politieke aflevering meer dan op zijn plaats in de reeks. Want uiteindelijk is spiritualiteit een vorm van ‘begeestering’ en wanneer die spiritualiteit door een grotere groep beleefd wordt, is het bijgevolg een vorm van ‘collectieve begeestering’. Dat betekent meteen ook dat spiritualiteit lang niet altijd individualistisch is. Evenmin is het per definitie een positieve kracht. Zo’n collectieve begeestering kan ook negatieve kanten uitgaan. En dat is bij Peter Thiel en zijn entourage zeker het geval. Hij mag dan wel bekend staan als een techneut en ondernemer, hij wordt geenszins louter door rationale overtuigingen gedreven. Zelfs niet louter door winstbejag. Hij is geheel in de ban van een elitaristische spiritualiteit die bol staat van de religieuze symboliek.

In zekere zin vormt deze aflevering dan ook een vervolg op een eerdere podcast rond ‘silicon valley spiritualiteit’. Daarin sprak Jonas met Taede Smedes over de populariteit van transhumanisme en effective altruïsme onder de tech-bro’s. Het is nu eenmaal van belang dat we blijven onderzoeken welke religieuze, spirituele en ideologische overtuigingen die tech-bro’s erop nahouden. Ze hebben nu eenmaal een grote impact op ons leven, of we dat nu willen of niet. Het zijn figuren als Thiel en Musk die de bepalen welke richting we uitgaan met AI en die voor steeds grotere surveillance zorgen met bedrijven als Palantir. Daarenboven zetten zij de toon van het maatschappelijke debat met hun reactionaire ideeën. Het anti-woke discours, white supremacy en toxic masculinity,… in elk van die thema’s is hun invloed merkbaar. Op die manier blijft hun gedachtegoed zeker beperkt tot de Amerikaanse politiek. Het sijpelt ook door tot op de klasvloer in Nederland en België. Want veel jongeren zijn door hun ideeën beïnvloed, met dank aan de influencercultuur die een gevolg is van de sociale mediaplatformen die in handen zijn van diezelfde tech-bro’s.

Dat het een wat langere aflevering is dan anders heeft ook veel te maken met het feit dat er zoveel thema’s in elkaar verweven zitten. In het eerste deel wordt grondig uitgespit wat het denken van René Girard precies inhoudt en hoe dat op een verrassende manier een leidraad vormt voor Thiel en Vance. In het tweede deel wordt onderzocht hoe je hun gedachtegoed ziet doorspelen in onze maatschappelijke debatten en op welke wijze we weerstand kunnen bieden tegen de meer toxische facetten ervan.

——-

'Groetjes uit Shambhala’ is een productie van ⁠⁠⁠Volzin⁠⁠⁠.